سیاست تحریریه و استاندارد منابع ترکیار
چطور مطالب ترکیار نوشته، مستند و بازبینی میشوند: سلسلهمراتب منابع، قواعد ارجاع، دامنهٔ بازبینی محتوا، تاریخها و اصلاح خطا.
آخرین بهروزرسانی:
اصل اول: هر ادعا یک منبع دارد
هر عدد، درصد، ادعای اثربخشی یا خطر در مطالب ترکیار به یک منبع مشخص ارجاع دارد که شمارهاش داخل متن و مشخصاتش در فهرست منابع پای همان مطلب آمده است. فهرست کامل منابع سایت در صفحهٔ منابع علمی در دسترس است.
سلسلهمراتب منابع
ترتیب اعتبار منابع ما به این شکل است:
- راهنماهای بالینی و گزارشهای سازمانهای مرجع: سازمان جهانی بهداشت (WHO)، مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (CDC)، سرویس ملی سلامت بریتانیا (NHS)، مؤسسهٔ ملی سلامت و مراقبت بریتانیا (NICE)، کارگروه خدمات پیشگیرانهٔ آمریکا (USPSTF) و گزارشهای جراح عمومی آمریکا.
- مرورهای نظاممند و فراتحلیلها: بهویژه گروه اعتیاد به تنباکوی کاکرین.
- کارآزماییهای بالینی تصادفی و مطالعات همگروهی بزرگ منتشرشده در مجلات معتبر (NEJM، Lancet، BMJ، JAMA).
- صفحههای آموزشی سازمانهای معتبر (مؤسسهٔ ملی سرطان آمریکا، مایو کلینیک و مانند آن) برای توضیحات عمومی.
- مطالعات ایرانی منتشرشده در مجلات داوریشده برای آمار و بافت محلی.
از وبلاگها، فروشگاهها، ویکیپدیا و منابع بدون نویسنده بهعنوان منبع استفاده نمیکنیم.
وضعیت راستیآزمایی منابع
دفتر منابع ما برای هر منبع نوع، سازمان، سال، نشانی پایدار (ترجیحاً DOI) و وضعیت راستیآزمایی را ثبت میکند. منابعی که مشخصاتشان از فهرست نتایج جستوجوی زنده یا اطلاعات کتابشناختی تثبیتشده استخراج شده و هنوز بهطور مستقیم بازدید نشدهاند، با علامت مربوطه در دفتر ثبت هستند و در برنامهٔ بازبینی دورهای قرار دارند. اگر لینکی کار نمیکند یا مشخصاتی نادرست است، به ما خبر دهید.
لحن و صداقت
- ساده و گفتاری مینویسیم، اما اعداد و نام داروها را دقیق نگه میداریم.
- مزایا و محدودیتهای هر روش را با هم میگوییم؛ ادعای مطلق نمیکنیم.
- داستان شخصی جعلی، نقلقول ساختگی یا «نظر کاربران» منتشر نمیکنیم.
- ترکیار رسانهای آموزشی و مستقل است. دارو یا چسب نیکوتین نمیفروشیم و حمایت مالی از تولیدکنندگان دارو یا محصولات نیکوتینی نمیگیریم.
بازبینی محتوا

نویسندهٔ همهٔ مطالب «تیم تحریریهٔ ترکیار» است. همهٔ محتوای فعلی سایت، از جمله نسخهٔ بازنویسیشدهٔ ۱۸ مقالهٔ بخش روشهای ترک، در ۵ آبان ۱۴۰۵ توسط آرمان مهرآوران بازبینی و تأیید شده است. نام و تاریخ این بازبینی در محتوای قابلمشاهده و دادههای ساختاریافتهٔ صفحهها هماهنگ ثبت میشود. این ثبت به نسخهٔ فعلی مربوط است؛ بازنویسیهای بعدی تنها پس از بازبینی واقعی، تاریخ تازه میگیرند.
بازبین و دامنهٔ کار
آرمان مهرآوران دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده و بازبین محتوای روانشناختی ترکیار است. بازبینی عمومی مقالهها شامل خوانایی، لحن، درستی اصطلاحات و ارجاع روشن به منابع است. در بخشهای مرتبط با روانشناسی، سازگاری توضیحات با منابع، پرهیز از سرزنش و ترساندن، و روشنبودن زمان کمکگرفتن هم بررسی میشود. نام و تاریخ بازبینی در متن قابلمشاهده و دادههای ساختاریافتهٔ صفحه با هم هماهنگاند.
محدودیت بازبینی و اطلاعات درمانی
بازبینی محتوا به معنای تأیید بالینیِ دارو، دوز یا تشخیص نیست. آرمان دانشجو است و پروانهٔ اشتغال روانشناسی ندارد؛ ترکیار هم در حال حاضر پزشک یا متخصص درمان اعتیاد در تیم ندارد. اطلاعات دارویی، بارداری و بیماریهای زمینهای بر پایهٔ راهنماهای رسمی ارائه میشوند. نام بازبین در مقاله یا اسکیما نباید بهعنوان تأیید پزشک تعبیر شود. پیش از مصرف دارو یا تصمیم درمانی در شرایط خاص، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
بهروزرسانی و اصلاح خطا
- هر مطلب تاریخ انتشار و تاریخ آخرین بهروزرسانی دارد؛ مقالههای بازبینیشده تاریخ آخرین بازبینی را هم نشان میدهند.
- با انتشار راهنمای جدید (مثلاً بهروزرسانی راهنمای WHO یا مرور کاکرین) مطالب مرتبط بازبینی میشوند.
- گزارش خطا از طریق صفحهٔ تماس بررسی میشود؛ در صورت تأیید، اصلاح انجام و تاریخ بهروزرسانی ثبت میشود.
سلب مسئولیت
محتوای سایت آموزشی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا تجویز پزشک نیست. متن کامل را در سلب مسئولیت پزشکی بخوانید.
ثبت تغییرات
-
۵ آبان ۱۴۰۵: بازبینی و تأیید همهٔ محتوای فعلی، شامل ۱۸ مقالهٔ بازنویسیشدهٔ روشهای ترک، ثبت شد؛ نام و تاریخ بازبین در صفحهها و اسکیما یکسان شد.
-
۳ آبان ۱۴۰۵: توضیح استقلال رسانه و نبود فروش دارو و چسب نیکوتین روشنتر شد.
-
۲۵ مهر ۱۴۰۵: بازبینی محتوای همهٔ مقالههای فعلی توسط آرمان مهرآوران ثبت شد. نمایش نام و تاریخ بازبین یکدست شد و تفاوت بازبینی عمومی محتوا با تأیید بالینی در این سیاست روشن شد.
-
۵ مهر ۱۴۰۵: بخش «بازبین پزشکی» جای خود را به «بازبینی تخصصی» داد: بازبینی روانشناختی با معرفی بازبین، و اعلام صریح اینکه بازبینی پزشکی انجام نمیشود.