تست فاگرستروم (Fagerström Test for Nicotine Dependence) یکی از ابزارهای سنجش وابستگی به نیکوتین در افرادی است که سیگار می‌کشند. شش سؤال دربارهٔ الگوی مصرف شما می‌پرسد و نمره‌ای بین ۰ تا ۱۰ می‌دهد. نسخهٔ فعلی تست در سال ۱۹۹۱ منتشر شد [۱] و نسخهٔ فارسی آن هم در جمعیت ایرانی بررسی شده است [۲]. نتیجه، تشخیص پزشکی یا نسخهٔ انتخاب دارو نیست.
ابزار رایگان
تست وابستگی به نیکوتین (فاگرستروم): در ۶ سؤال بسنجید
با ۶ سؤال دربارهٔ الگوی مصرف سیگار، نمرهٔ فاگرستروم را از ۱۰ ببینید، حدود نتیجه را بشناسید و برای برنامه‌ریزی ترک و کمک‌گرفتن قدم بعدی را پیدا کنید.
تست وابستگی به نیکوتین (فاگرستروم): در ۶ سؤال بسنجید
از ۱۰
قدم بعدی برای برنامه‌ریزی ترک
این تست ابزار غربالگری است، نه تشخیص. برای انتخاب دارو یا دوز جایگزین نیکوتین با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نمره‌ها چه معنایی دارند؟
این دسته‌بندی، نتیجهٔ همین پرسشنامه را خلاصه میکند. نمرهٔ پایین تضمین نمی‌کند ترک آسان باشد و نمرهٔ بالا هم به معنای ناتوانی در ترک نیست. در هیچ سطحی، نیاز به کمک یا نوع درمان تنها از روی نمره تعیین نمیشود.
برای دیدن ستون‌های دیگر، جدول را به طرفین بکشید ↔
| نمره | سطح در این پرسشنامه | حدود برداشت از نتیجه |
|---|---|---|
| ۰ تا ۲ | خیلی کم | نیاز به کمک را رد نمی‌کند |
| ۳ تا ۴ | کم | آسان‌بودن ترک یا نداشتن علائم را تضمین نمی‌کند |
| ۵ تا ۶ | متوسط | باید کنار تجربهٔ ترک و وضعیت سلامت بررسی شود |
| ۷ | زیاد | نوع دارو یا دوز آن را مشخص نمی‌کند |
| ۸ تا ۱۰ | خیلی زیاد | به معنای شکست قطعی یا ناتوانی در ترک نیست |
دو سؤال از شش سؤال، وزن بیشتری دارند: فاصلهٔ بیدارشدن تا اولین سیگار و تعداد سیگار روزانه. این دو سؤال به‌تنهایی «شاخص سنگینی سیگارکشیدن» (HSI) را می‌سازند و در مطالعهٔ ایرانی، هم‌خوانی خوبی با تست کامل داشته‌اند [۲].
نمره به چه کاری می‌آید؟
پاسخ‌ها و نمره می‌توانند نقطهٔ شروع گفت‌وگو دربارهٔ الگوی مصرف و کمک موردنیاز باشند. پشتیبانی رفتاری و درمان‌های مؤثر دارویی از گزینه‌های کمک به ترک‌اند [۳]. انتخاب میان آنها به ترجیح شما، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی، منع مصرف و تجربهٔ تلاش‌های قبلی هم بستگی دارد؛ جمع نمرهٔ تست جای این بررسی را نمی‌گیرد [۴].
اگر نمرهٔ پایینی دارید اما هوس سیگار یا تلاش‌های قبلی برایتان دشوار بوده، از کمک‌گرفتن صرف‌نظر نکنید. اگر نمره بالاست، آن را حکم شکست ندانید. برای انتخاب دارو و روش مصرف، با پزشک یا داروساز مشورت کنید و دستور همان فرآورده را مبنا قرار دهید.
هشدار
این تست تشخیص پزشکی نیست. برای انتخاب دارو یا دوز جایگزین نیکوتین، به‌خصوص اگر باردارید یا بیماری قلبی دارید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
قدم بعدی
نمره‌تان را که دیدید، مقایسهٔ روش‌های ترک را برای شناخت گزینه‌ها بخوانید. سپس با قالب برنامهٔ شخصی ترک، روز شروع، فرد حامی و پاسخ به موقعیت‌های سخت را مشخص کنید.
سؤالات متداول
پاسخ به ۳ پرسش رایج-
نمرهٔ بالا یعنی نمیتوانم ترک کنم؟
نه. نمرهٔ بالا برآورد بالاتری از وابستگی در این پرسشنامه است، نه پیشبینی شکست در ترک. برای انتخاب نوع کمک، تجربهٔ ترک قبلی، وضعیت سلامت و ترجیح شما هم مهماند؛ دارو یا دوز آن از روی این نمره تعیین نمیشود.
-
این تست برای قلیان یا ویپ هم کار میکند؟
نسخهٔ اصلی برای سیگار طراحی شده. برای قلیان و سیگار الکترونیک نسخههای اقتباسی وجود دارد، اما این تست را نباید مستقیماً برای آنها تفسیر کرد.
-
چند وقت یکبار میتوانم تست را تکرار کنم؟
هر وقت الگوی مصرفتان تغییر کرد (مثلاً کمکردن سیگار)، تکرار تست معنادار است. در طول ترک نیازی به تکرار نیست.
منابع این مطلب
۴ منبعاین مطلب بر پایهٔ منابع زیر نوشته شده است. شمارهٔ هر منبع در متن داخل [ ] آمده است.
- آزمون فاگرستروم برای وابستگی به نیکوتین (FTND) The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire DOI: 10.1111/j.1360-0443.1991.tb01879.x
- توافق FTND و شاخص شدت مصرف در مردان سیگاری ایرانی The Agreement between the Fagerström Test for Nicotine Dependence and the Heaviness of Smoking Index among Iranian Male Smokers
- راهنمای بالینی سازمان جهانی بهداشت برای درمان ترک دخانیات در بزرگسالان (۲۰۲۴) WHO clinical treatment guideline for tobacco cessation in adults
- راهنمای NICE: انتخاب درمان ترک، شرایط فردی و داروهای هم‌زمان Tobacco: preventing uptake, promoting quitting and treating dependence — Treating tobacco dependence